Khí nén có nhiều dầu là một trong những sự cố thường gặp ở hệ thống máy nén khí trục vít có dầu. Dầu xuất hiện trong đường ống, bình chứa, bộ lọc hoặc đi trực tiếp đến thiết bị sử dụng khí có thể làm giảm chất lượng khí nén, gây hư hỏng thiết bị và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản phẩm trong các ngành yêu cầu khí sạch.
Ở máy nén khí trục vít có dầu, một lượng dầu rất nhỏ trong khí nén là hiện tượng có thể xảy ra trong quá trình vận hành. Tuy nhiên, nếu thấy khí nén ra nhiều dầu, dầu đọng trong đường ống, dầu chảy ở bộ lọc hoặc lượng dầu trong bình chứa tăng bất thường, đây là dấu hiệu cần kiểm tra hệ thống. Chicago Pneumatic cũng lưu ý rằng dầu tích tụ thành lượng lớn trong bình chứa có thể liên quan đến bộ tách dầu, đường hồi dầu hoặc van một chiều.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân khí nén có nhiều dầu, cách kiểm tra và phương án sửa chữa, giúp doanh nghiệp xác định đúng nguyên nhân trước khi thay thế linh kiện.
Bình thường hàm lượng dầu ở khí nén là: 3mg/m3 khí. Khí nén có nhiều dầu là tình trạng lượng dầu đi theo dòng khí sau quá trình nén vượt quá mức bình thường, khiến dầu xuất hiện tại:
Đối với máy nén khí trục vít oil-injected, dầu được đưa vào buồng nén để thực hiện các chức năng như làm kín, bôi trơn và hỗ trợ làm mát. Sau quá trình nén, hỗn hợp dầu – khí đi qua hệ thống tách dầu trước khi khí nén được đưa ra ngoài. Vì vậy, vẫn có thể tồn tại một lượng dầu dư rất nhỏ trong khí nén.
Tuy nhiên, khi lượng dầu tăng cao bất thường, cần kiểm tra cả cụm tách dầu bên trong máy và hệ thống xử lý khí phía sau máy nén.
Không phải lúc nào hiện tượng dầu cũng dễ nhận biết bằng mắt thường. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
Khi xả nước đáy bình, phát hiện lượng chất lỏng có màu vàng, nâu hoặc có mùi dầu rõ rệt.
Một lượng nhỏ dầu có thể xuất hiện trong hệ thống máy nén khí có dầu, nhưng nếu dầu tích tụ thành lớp hoặc chảy thành dòng, cần kiểm tra ngay.
Lõi lọc phía sau máy nén nhanh chóng chuyển màu, bị thấm dầu hoặc có dầu đọng trong cốc lọc.
Đây có thể là dấu hiệu hệ thống lọc đang phải xử lý lượng dầu lớn hơn bình thường.
Khi xả khí tại điểm sử dụng, thấy khí có hơi dầu hoặc dầu bắn ra theo dòng khí.
Đây là tình trạng đặc biệt đáng lưu ý đối với:
Nếu khí nén tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm, dầu trong khí có thể gây:
Đối với các ứng dụng yêu cầu chất lượng khí cao, việc kiểm soát dầu trong khí nén là yếu tố rất quan trọng.
2.5 . Nước xả từ hệ thống khí nén có màng dầu nhiều.
Nhìn bằng mắt thường chúng ta sẽ thấy các màng dầu xuất hiện nhiều ở nước ngưng của hệ thống khí nén
Có nhiều nguyên nhân khiến dầu đi theo khí nén. Không nên mặc định rằng bộ tách dầu bị hỏng ngay từ đầu, bởi sự cố có thể xuất phát từ mức dầu, loại dầu, nhiệt độ vận hành, đường hồi dầu hoặc hệ thống lọc phía sau.
Các nguyên nhân thường gặp gồm:
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng cần kiểm tra khi khí nén có nhiều dầu.
Sau khi khí và dầu được tạo thành hỗn hợp trong quá trình nén, bộ tách dầu có nhiệm vụ tách phần lớn dầu ra khỏi khí trước khi khí đi vào hệ thống sử dụng.
Nếu bộ tách dầu:
thì lượng dầu đi theo khí nén sẽ tăng lên.
Chicago Pneumatic xác nhận rằng bộ tách dầu bị bão hòa, thủng hoặc sập có thể tạo ra hiện tượng excessive oil carryover – dầu đi theo khí nén quá mức.
Kỹ thuật viên cần kiểm tra:
Nếu bộ tách dầu đã đến hạn thay thế hoặc có dấu hiệu hư hỏng, cần thay đúng loại theo model máy.
Không nên chỉ vệ sinh rồi tiếp tục sử dụng một bộ tách dầu đã xuống cấp, vì khả năng tách dầu có thể không còn đảm bảo.
Bên trong hệ thống máy nén khí trục vít có đường hồi dầu đưa phần dầu được tách ra quay trở lại khu vực nén.
Nếu đường hồi dầu bị:
dầu có thể không được hồi về đúng vị trí.
Kết quả là dầu tích tụ trong hệ thống tách và làm tăng lượng dầu đi theo khí.
Chicago Pneumatic cũng chỉ ra rằng scavenger line bị tắc là một nguyên nhân gây excessive oil carryover.
Kỹ thuật viên cần:
Không nên tự ý khoan rộng lỗ restrictor hoặc thay đổi tiết diện đường hồi dầu nếu không có thông số kỹ thuật của nhà sản xuất.
Ống hút dầu hồi không chạm đáy của tách dầu, làm cho dầu không đi theo đường đầu hồi được. dẫn tới dầu đi theo khí nén ra ngoài
Cách khắc phục:
Kiểm tra và đo chiều dài của tách dầu và chiều dài của ống hút dầu hồi. đảm bảo chiều dài của ống hút dầu phải chạm đáy của tách dầu.
Van một chiều có nhiệm vụ hỗ trợ kiểm soát dòng dầu trong hệ thống hồi dầu.
Nếu van:
thì dòng dầu có thể không hoạt động đúng thiết kế.
Khi đó, lượng dầu đi theo khí nén có thể tăng và gây hiện tượng dầu tích tụ ở phía sau máy.
Kiểm tra:
Nếu van bị hư, nên thay đúng chủng loại thay vì sử dụng van có thông số không tương thích.
Một nguyên nhân đơn giản nhưng khá dễ bị bỏ qua là châm dầu quá mức.
Khi mức dầu vượt quá giới hạn nhà sản xuất quy định, lượng dầu tham gia vào quá trình nén tăng lên và có thể làm hệ thống tách dầu phải xử lý tải lớn hơn.
Do đó, khi phát hiện khí nén có nhiều dầu, cần kiểm tra mức dầu trước khi tiến hành tháo các bộ phận lớn.
Lưu ý: Không nên đánh giá mức dầu chỉ dựa trên vị trí dầu trong bình khi máy đang ở trạng thái không phù hợp. Mỗi model máy có quy trình kiểm tra mức dầu riêng.
Dầu máy nén khí không đơn giản chỉ là chất bôi trơn.
Dầu còn tham gia vào:
Sử dụng dầu không đúng tiêu chuẩn có thể ảnh hưởng đến đặc tính làm việc của hệ thống.
Một số loại dầu không phù hợp cũng có thể tạo bọt nhiều hơn. Khi dầu tạo bọt, khả năng tách dầu có thể bị ảnh hưởng và làm tăng oil carryover. Chicago Pneumatic cũng nhấn mạnh vai trò của khả năng chống tạo bọt trong việc hạn chế dầu đi theo khí nén.
Kiểm tra:
Nên sử dụng dầu được nhà sản xuất máy khuyến nghị hoặc loại dầu có thông số kỹ thuật tương đương được xác nhận rõ ràng.
Dầu tạo bọt có thể làm quá trình tách dầu trở nên khó kiểm soát.
Nguyên nhân có thể liên quan đến:
Dầu bị tạo bọt không chỉ ảnh hưởng đến khả năng bôi trơn mà còn có thể làm tăng dầu carryover.
Không nên chỉ bổ sung thêm phụ gia chống tạo bọt một cách tùy ý.
Cần xác định:
Dầu đang sử dụng là gì → tình trạng dầu → có bị nhiễm nước hay không → có trộn dầu khác loại hay không → nguyên nhân tạo bọt.
Sau đó thực hiện thay dầu và vệ sinh hệ thống theo quy trình phù hợp nếu cần.
Nhiệt độ là một yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát dầu trong khí nén.
Atlas Copco cho biết hiệu suất lọc dầu bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ; khi nhiệt độ tăng, lượng dầu carryover có thể tăng và tuổi thọ của hệ thống lọc cũng giảm.
Một số nguyên nhân khiến máy hoạt động ở nhiệt độ cao:
Cần kiểm tra:
Không nên chỉ thay bộ tách dầu mà bỏ qua nguyên nhân nhiệt độ cao, vì lỗi có thể nhanh chóng tái diễn.
Không phải tất cả trường hợp khí nén có nhiều dầu đều xuất phát từ bên trong máy nén.
Hệ thống xử lý khí phía sau cũng đóng vai trò rất quan trọng.
Sau máy nén thường có thể bao gồm:
Máy nén khí → Aftercooler → Bình chứa → Bộ lọc → Máy sấy khí → Bộ lọc tinh → Điểm sử dụng
Bộ lọc coalescing có nhiệm vụ loại bỏ các hạt dầu dạng aerosol và dầu lỏng khỏi dòng khí.
Tuy nhiên, hiệu suất lọc phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, nồng độ dầu và lượng nước trong khí.
Nếu lượng dầu đầu vào quá cao, bộ lọc sẽ nhanh chóng bị quá tải.
Trong trường hợp này cần xử lý nguồn gây dầu trước, thay vì chỉ liên tục thay bộ lọc.
Mỗi ứng dụng cần một mức chất lượng khí nén khác nhau.
Không thể sử dụng một bộ lọc duy nhất cho mọi ứng dụng.
Ví dụ, hệ thống thông thường có thể cần bộ lọc tách nước và dầu phù hợp, trong khi các ứng dụng như:
có thể yêu cầu cấp độ xử lý khí cao hơn.
Atlas Copco cho biết lọc coalescing có thể làm giảm dầu trong khí nén nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn mọi dạng nhiễm dầu; với dầu ở dạng hơi, cần công nghệ hấp phụ phù hợp như activated carbon.
Do đó, cần xác định yêu cầu chất lượng khí của ứng dụng trước khi lựa chọn bộ lọc.
Việc sử dụng phụ tùng không phù hợp có thể làm giảm khả năng tách dầu.
Bộ tách dầu phải phù hợp với:
Atlas Copco lưu ý rằng bộ tách dầu có hiệu suất thấp có thể làm tăng lượng dầu carryover và gây tải lớn hơn cho các bộ lọc phía sau.
Vì vậy, khi thay separator, không nên chỉ dựa vào kích thước bên ngoài.
Đúng mã phụ tùng và đúng thông số kỹ thuật quan trọng hơn việc chọn một sản phẩm có giá rẻ hơn.
Một bộ tách dầu tốt nhưng lắp sai vẫn có thể gây ra vấn đề.
Các lỗi cần kiểm tra:
Sau khi thay separator, cần kiểm tra toàn bộ các kết nối liên quan trước khi đưa máy trở lại hoạt động bình thường.
Để tránh thay linh kiện một cách thiếu kiểm soát, kỹ thuật viên nên kiểm tra theo trình tự.
Kiểm tra dầu xuất hiện ở đâu:
Kiểm tra:
Kiểm tra:
Kiểm tra:
Kiểm tra:
Kiểm tra:
Sau khi xử lý nguyên nhân, cần kiểm tra lại khí nén tại các điểm phù hợp.
Đối với các ứng dụng yêu cầu chất lượng khí cao, nên đánh giá theo tiêu chuẩn chất lượng khí áp dụng cho dây chuyền thay vì chỉ quan sát bằng mắt.
| Nguyên nhân | Dấu hiệu | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Bộ tách dầu bão hòa | Dầu carryover tăng | Thay separator |
| Separator bị thủng | Dầu ra nhiều bất thường | Thay separator |
| Đường hồi dầu tắc | Dầu tích tụ, carryover cao | Vệ sinh/thay đường hồi |
| Van một chiều lỗi | Hồi dầu không ổn định | Kiểm tra/thay van |
| Mức dầu quá cao | Dầu ra nhiều | Điều chỉnh mức dầu |
| Dầu không phù hợp | Tạo bọt, nhiệt độ bất thường | Thay đúng dầu |
| Dầu tạo bọt | Dầu carryover tăng | Kiểm tra nguyên nhân và thay dầu nếu cần |
| Máy quá nóng | Nhiệt độ cao, dầu tăng | Vệ sinh làm mát, kiểm tra quạt |
| Lọc khí quá tải | Lọc nhanh đầy dầu | Xử lý nguồn dầu + thay lọc |
| Lọc sai cấp | Dầu vẫn đi downstream | Thiết kế lại hệ thống lọc |
| Separator không đúng mã | Tách dầu kém | Dùng đúng phụ tùng |
Không nên tiếp tục vận hành bình thường nếu lượng dầu tăng bất thường và chưa xác định được nguyên nhân.
Đặc biệt cần dừng máy hoặc đưa máy vào kiểm tra khi:
Tiếp tục vận hành có thể khiến dầu đi sâu vào hệ thống khí nén, làm tăng tải cho bộ lọc và trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây ảnh hưởng đến thiết bị và sản phẩm.
Phòng ngừa tốt sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ dầu đi vào hệ thống khí nén.
Thực hiện đúng lịch:
Đảm bảo phòng máy:
Không trộn lẫn các loại dầu không tương thích.
Sử dụng dầu đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất.
Không nên chờ đến khi khí nén đã nhiễm dầu nghiêm trọng mới thay bộ tách dầu.
Theo dõi:
Atlas Copco cũng khuyến nghị theo dõi chênh áp separator và thực hiện bảo dưỡng định kỳ để kiểm soát oil carryover.
Do sự cố khí nén có nhiều dầu có thể liên quan đến nhiều bộ phận khác nhau, doanh nghiệp nên gọi kỹ thuật viên chuyên nghiệp khi:
Đặc biệt, việc tháo separator, kiểm tra bình dầu, đường hồi dầu hoặc airend cần thực hiện sau khi ngắt nguồn và xả hết áp suất theo quy trình an toàn của model máy.
Lam Thái Phát cung cấp dịch vụ kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng máy nén khí trục vít cho doanh nghiệp.
Các hạng mục có thể kiểm tra và xử lý gồm:
Đội ngũ kỹ thuật có thể kiểm tra tình trạng thực tế của máy trước khi đề xuất phương án sửa chữa, hạn chế tình trạng thay phụ tùng nhưng không xử lý đúng nguyên nhân gốc.
Đối với máy nén khí trục vít có dầu, một lượng dầu dư rất nhỏ trong khí nén có thể tồn tại. Tuy nhiên, nếu dầu tích tụ nhiều trong bình chứa, đường ống hoặc đi ra thiết bị sử dụng thì cần kiểm tra hệ thống.
Có thể nguồn gây dầu chưa được xử lý. Các nguyên nhân cần kiểm tra gồm separator, đường hồi dầu, van một chiều, mức dầu, nhiệt độ máy, loại dầu và tình trạng airend.
Không nên áp dụng một thời gian cố định cho mọi model. Chu kỳ thay phụ thuộc vào model, điều kiện vận hành, loại dầu, tải máy, môi trường và khuyến cáo của nhà sản xuất.
Có thể. Nhiệt độ ảnh hưởng đến hiệu suất tách/lọc dầu và lượng oil carryover. Vì vậy cần kiểm tra nhiệt độ vận hành khi xuất hiện hiện tượng dầu tăng bất thường.
Có thể sử dụng hệ thống lọc phù hợp để giảm dầu trong khí nén, nhưng nếu lượng dầu đầu vào bất thường thì trước tiên phải tìm và xử lý nguyên nhân tại máy nén. Chỉ tăng số lượng bộ lọc không phải lúc nào cũng giải quyết được vấn đề.
Nếu quy trình sản xuất yêu cầu kiểm soát dầu rất nghiêm ngặt, đặc biệt khi khí nén tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm, có thể cân nhắc máy nén khí oil-free. Máy nén khí không dầu loại bỏ nguồn dầu được đưa vào buồng nén, từ đó giảm rủi ro nhiễm dầu trong khí nén.
Khí nén có nhiều dầu không phải là một lỗi chỉ cần thay bộ lọc là có thể giải quyết. Đây có thể là dấu hiệu của vấn đề bên trong máy nén khí như bộ tách dầu bão hòa, đường hồi dầu bị tắc, van một chiều lỗi, mức dầu quá cao, dầu không phù hợp, nhiệt độ vận hành cao hoặc airend bị hao mòn.
Để xử lý hiệu quả, cần kiểm tra theo trình tự:
Xác định mức độ dầu → kiểm tra mức và chất lượng dầu → kiểm tra separator → kiểm tra đường hồi dầu → kiểm tra nhiệt độ → kiểm tra hệ thống lọc → kiểm tra airend nếu cần.
Quan trọng nhất là phải tìm được nguyên nhân gốc, thay vì chỉ thay lọc nhiều lần.
Nếu máy nén khí của doanh nghiệp đang gặp tình trạng khí nén ra nhiều dầu, dầu trong bình chứa, dầu ở bộ lọc hoặc dầu đi đến cuối đường ống, nên kiểm tra sớm để tránh ảnh hưởng đến thiết bị và chất lượng sản phẩm.
Lam Thái Phát – Sửa chữa, bảo dưỡng và đại tu máy nén khí trục vít
Cám ơn bạn đã gửi đánh giá cho chúng tôi! Đánh giá của bạn sẻ giúp chúng tôi cải thiện chất lượng dịch vụ hơn nữa.
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM